STRASBOURG – Parlamentoya Ewropayê (PE) pêşniyara biryarê ya derbarê binpêkirinên mafan de ku jin û keçên Qibrisî di dema Operasyona Qibrisê ya sala 1974’an de rastî wan hatine, pejirand. Di biryarê de operasyona leşkerî ya sala 1974’an wekî “dagirkirina Tirkan” hate binavkirin, her wiha îdiayên ku endamên Hêzên Çekdar ên Tirkiyeyê sûcên tundûtûjiya cinsî û bazserdanê kirine jî di nav de cih girt.
Di biryarê de bang hate kirin ku mexdûrên ku di dema pevçûnê de rastî tundûtûjiya cinsî û bazserdanê hatine bên nas kirin, bûyer bên ronîkirin û berpirsan hesab bidin. Parlamentoya Ewropayê her wiha destnîşan kir ku bikaranîna tundûtûjiya cinsî û bazserdan wekî amûrek şer yek ji binpêkirinên giran ên mafê navneteweyî ye.
Biryarên Parlamentoya Ewropayê xwedî taybetmendiyeke siyasî ne û hêza wan a qanûnî ya rasterast tune ye. Lêbelê, biryarên ku ji aliyê Parlamentoyê ve tên pejirandin ji bo nîşandana nêzîkatiya siyasî ya Yekîtiya Ewropayê girîng têne hesibandin.
Wezareta Karên Derve ya Tirkiyeyê jî li dijî vê biryarê bertek nîşan da. Di daxuyaniya Wezaretê de hate gotin ku nivîsa ku ji aliyê Parlamentoya Ewropayê ve hate pejirandin “îdiayên bêbingeh û bêaqil li dijî Hêzên Çekdar ên qehreman ên Tirkiyeyê dihewîne”, û hat diyarkirin ku ev biryar ji bo Tirkiyeyê “bêhukum” e. Di daxuyaniyê de her wiha hate parastin ku Parlamentoya Ewropayê di pirsgirêka Qibrisê de ji rastiyên dîrokî û bêalîtiyê dûr ketiye.
Pirsgirêka Qibrisê piştî darbeya ku di sala 1974’an de ji aliyê cûntaya leşkerî ya Yewnanistanê ve hate piştgirîkirin û piştî destwerdana leşkerî ya Tirkiyeyê li giravê, gihîşt rewşa îroyîn a parçekirina fiîlî. Tirkiye diparêze ku ev operasyon li ser bingeha mafên ku ji Peymana Garantiya sala 1960’an derdikevin hate pêkanîn û armanca wê ew bû ku ewlehiya civaka Tirk a Qibrisê were parastin. Li hember vê yekê, Yekîtiya Ewropayê, Neteweyên Yekbûyî û piraniya civaka navneteweyî hebûna leşkerî ya Tirkiyeyê li bakurê giravê wekî “dagirkirin” dinirxînin. Ji ber vê yekê, li ser mahiyeta qanûnî û siyasî ya bûyerên sala 1974’an cihêbûna nêrînan di navbera aliyan de hîn jî berdewam dike.
Nûçe – Çand – Huner