
Ji Xeta Antî Komunalîzmê Şemitîna Stêrka Sor!
Partîya Tevgera Netewperwer (MHP), di siyaseta Tirkiyê de, bi taybetî di salên 1970’an de, bi dijberiya li dijî çep, sosyalîzm û komûnîzmê ku xwe di çarçoveya ideolojîk de saz kir, ne tenê helwestek siyasî nîşan da; her weha kolanan jî veguherand qada vê şerê ideolojîk. Di vê demê de, bi rêxistina paramîlîter a ku bi mekanîzmayê dewletê û hêzên kûr ên dewletê re pêk anî, gotina “anti-komûnîzm” bû bingehê ku bi wê şîdet û pir caran bi tundûtûjî ve hatin meşandin li dijî dorhêlên çep û sosyalîst. Rola tevgera “Ülkücü”yan di vê pêvajoyê de ne tenê mobilîzasyona ciwanan bû; her weha karê wê ew bû ku xetên hevdurketinên civakî kûr bike, qutbûnê tûj bike û tundûtûjiya siyasî bide normal kirin. Têkiliyên dewlet–siyaset–mafya jî bi encamên hin bûyeran wek “Susurluk” ve hatin eşkere kirin. Ev rewş bû sedem ku atmosfera ku tarafgiriya dewletê dikeve nav nîqaşê mezin bibe.
Di pêvajoyê de, her çend di pratîkê de rêbaz hat guherandin jî, tê dîtin ku zihniyeta MHP bi piranî berdewam e. Heke em hin suîqestan nehesibînin, şerê fizîkî yê kolanan niha cihê xwe da zimanê siyasî û hêza sazî. MHP, bi taybetî bi cihgirtina xwe di blokê iktidarê de, zimanekî derxistî û daxwazkarî di mekanîzmaya siyasî de nû ve tê çêkirin û ji mahareta rêvebirina bi lêhayî ya Recep Tayyip Erdoğan re hêz digire. Ev nêzîkbûn dibe sedem ku beşên cuda yên civakê bibe armanc, piralîzmê qels bike û erdê demokratîk teng bike. Wateya vê ye ku zexta ku berê li kolanan dihate avakirin, niha bi rêya siyaseta, bi awayekî hîn zêde rafîne lê heman qas bi bandor tê domandin.
Lêbelê, tabloya dawî nîşan dide ku ev di nav wê xeta dîrokî de nakokiyek girîng heye. Pêvajoya ku bi silavkirina Devlet Bahçeli bi rayedarên DEM Partiyê dest pê kir, bi gotinên “bila Abdullah Öcalan were Meclîsê biaxive”, “Heke komîsyon neçe İmralı, ez dê herim” û gotina “Rêberê damezrîner” bal kişand. Ji hêla din ve, nêzîkbûna ku Devlet Bahçeli li ser navê MHP pêşniyar dike, ku pêşeroja Cumhur İttifaqê girêdayî bike bi eksena dijî Rojavayê Cîhanê û têkiliyên bi Ûris (Russia) û Çînê (China) re, heman demê hemû gotinên berê yên “tehdîda komûnîzmê” serûbin dike. Rêbazek siyasî ku berê komûnîzm wekî tehdîdek jiyanî nîşan dida û bi vê gotinê civakê mobilîze dikir, niha di rewşekê de ye ku nêzîkî heman eksenên jeopolîtîk dibe. Ev ne tenê guherîna siyasî ye; her weha dikare wekî şemitîn a ideolojîk a girîng jî were şîrove kirin.
Ev rewş, li ser bingeha dîrokî ya MHP, dihêle ku em bipirsin ka refleksa “anti-komûnîst û neteweyî” çiqas amûrî bûye. Duh şîdeta kolanan bi gotinên tehdîdê tê teşwîq kirin, îro jî cihê xwe da hesabên pragmatîk ên hevpeymanî. Lê tiştê ku nayê guhertin bandora vê rêbazê ye: duh bi tundûtûjiya fizîkî, îro jî bi zimanê siyasî û rêberîkirinê, hêj di navbera beşên civakê de gerimî tê afirandin. Ji ber vê yekê, guherîna MHP ne nermbûn e û ne demokratîkbûne; her weha berdewamiyek e ku amûr hatine guhertin, lê eslê qutbûnek û zextkar a wê bi piranî heye.
